خلاصه در یک نگاه
- سئو یک فرآیند ماهانه است، نه یک لیست کار یک بار مصرف؛ هر دور کامل هفت مرحله دارد که با آدیت شروع و با گزارش گیری بسته می شود.
- مهم تر از خودِ مراحل، ترتیب آن هاست: تولید محتوا قبل از اصلاح زیرساخت فنی، معمولا هزینه دوباره کاری است.
- هر مرحله باید یک خروجی قابل تحویل و یک شاخص پایان داشته باشد، وگرنه معلوم نمی شود کار انجام شده یا فقط جلسه برگزار شده است.
- فقط ۱.۷۴ درصد صفحات تازه منتشر شده در یک سال اول به ده نتیجه اول گوگل می رسند (Ahrefs)؛ همین عدد نشان می دهد چرا اولویت بندی مرحله دوم این قدر تعیین کننده است.
- در این مقاله جدول کامل هفت مرحله به همراه خروجی هر مرحله و شاخص سنجشش را آورده ایم تا بتوانید کیفیت کار تیم سئوی خودتان را بسنجید.
هفت مرحله اجرای سئو و خروجی هر مرحله
مراحل سئو سایت در هر تیمی تقریبا همین هفت مورد است، اما تفاوت تیم حرفه ای و آماتور در این است که خروجی هر مرحله مشخص و قابل تحویل است. اگر در پایان ماه نمی توانید بگویید «کدام فایل، کدام صفحه و کدام عدد تغییر کرد»، آن مرحله انجام نشده است. جدول زیر نقشه کامل یک دور اجرای سئو است.
| مرحله | کار اصلی | خروجی قابل تحویل | شاخص پایان مرحله |
|---|---|---|---|
| ۱. آدیت و اندازه گیری | بررسی فنی، محتوایی و اعتباری سایت و وصل کردن ابزارها | گزارش آدیت با فهرست اولویت دار مشکلات | دسترسی به سرچ کنسول و تصویر روشن از وضعیت فعلی |
| ۲. نقشه کلمات و نیت | دسته بندی کلمات بر پایه نیت و تعیین یک صفحه برای هر خوشه | فایل کلمات با نیت، حجم و اولویت | نقشه صفحات که در آن دو صفحه با هم رقابت نمی کنند |
| ۳. اصلاح زیرساخت فنی | خزش پذیری، ایندکس، سرعت و ساختار آدرس | گزارش خطاهای رفع شده | کاهش صفحات ایندکس نشده و بهبود سرعت |
| ۴. بازنویسی صفحات موجود | بهبود صفحاتی که رتبه دارند اما خوب نمی فروشند | صفحات بازنویسی شده با ساختار جدید | رشد نرخ کلیک و بهتر شدن میانگین جایگاه |
| ۵. تولید محتوای خوشه ای | نوشتن محتوای جدید برای کلمات دمی و پرسش های واقعی کاربر | مقالات و صفحات جدید با لینک داخلی | رشد تعداد کوئری هایی که سایت در آن ها دیده می شود |
| ۶. ساخت اعتبار | نمونه کار، داده اختصاصی، نظرات مشتری و همکاری های هم صنف | شواهد اعتبار در صفحات کلیدی | رشد جستجوی نام برند و دامنه های ارجاع دهنده |
| ۷. گزارش گیری و تصمیم | تحلیل داده و تعیین اولویت ماه بعد | گزارش ماهانه و لیست کار ماه آینده | تصمیم مستند برای دور بعدی فرآیند |
مرحله ۱: آدیت و راه اندازی اندازه گیری
هیچ کاری بدون عدد شروع نمی شود. در این مرحله سرچ کنسول و ابزار تحلیل را وصل می کنید، نقشه سایت را بررسی می کنید، صفحات ایندکس شده و نشده را می شمارید و وضعیت سرعت و خطاهای سرور را ثبت می کنید. خروجی این مرحله یک گزارش اولویت دار است، نه فهرستی از همه چیز. تمرکز گزارش باید روی مسائلی باشد که جلوی دیده شدن صفحات درآمدزا را گرفته اند. اگر با مفاهیم پایه سئو آشنا نیستید، اول سئو سایت چیست را بخوانید.
مرحله ۲: نقشه کلمات کلیدی و نیت کاربر
در این مرحله فهرست کلمات را در سه سبد اطلاعاتی، مقایسه ای و تراکنشی می ریزید و برای هر خوشه تصمیم می گیرید کدام صفحه مسئول است. بزرگ ترین خطای این مرحله ساختن دو صفحه برای یک نیت است که نتیجه اش رقابت داخلی و تضعیف هر دو صفحه است. چون حدود ۹۴.۷۴ درصد کلمات حداکثر ده جستجو در ماه دارند (Ahrefs)، تمرکز روی یک کلمه بزرگ اشتباه است؛ به جای آن باید ده ها کلمه کوچک را روی یک صفحه یا یک خوشه جمع کنید.
مرحله ۳: اصلاح زیرساخت فنی
اینجا کارهایی انجام می شود که کاربر نمی بیند اما گوگل لمس می کند: اصلاح ریدایرکت ها، حذف صفحات کم ارزش یا ادغام آن ها، بهبود سرعت موبایل، اصلاح ساختار آدرس و لینک داخلی. سئوی فنی به تنهایی رتبه نمی سازد، اما اگر نباشد هیچ چیز دیگری کامل اثر نمی گذارد. جزئیات این مرحله را در سئو تکنیکال چیست توضیح داده ایم.
مرحله ۴: بازنویسی صفحات موجود
قبل از تولید محتوای تازه، همیشه صفحات موجود را بهبود بدهید. صفحه هایی که در جایگاه پنج تا بیستم گوگل هستند، آماده ترین گزینه برای جهش هستند؛ چون گوگل قبلا آن ها را شناخته است. کارهایی که اینجا جواب می دهد: تعیین دقیق تر نیت صفحه، بهتر کردن عنوان و توضیحات، افزودن بخش پاسخ به پرسش های واقعی، و اضافه کردن لینک به صفحات مرتبط. این مرحله معمولا سریع ترین بازدهی را در کل فرآیند دارد.
مرحله ۵: تولید محتوای خوشه ای
محتوای جدید باید حول خوشه موضوعی نوشته شود، نه پراکنده. برای هر موضوع یک صفحه اصلی و چند صفحه پشتیبان بسازید و همه را با لینک داخلی به هم وصل کنید. قاعده ساده: هر صفحه باید یک نقش داشته باشد، یا پرسش اطلاعاتی کاربر را جواب بدهد یا در لحظه مقایسه و خرید کمک کند. سئو داخلی و چک لیست بهینه سازی صفحات دقیقا همین جا استفاده می شود.
مرحله ۶: ساخت اعتبار و لینک
اعتبار از چند جا می آید: نمونه کار واقعی، داده اختصاصی که جای دیگری نیست، نظرات مشتری، حضور در رسانه ها و همکاری با کسب و کارهای هم صنف. لینک سازی را به عنوان یک کار جدا نگاه نکنید؛ بهترین لینک ها نتیجه محتوایی هستند که ارزش نقل کردن دارد. برای واقع بینی: ۶۶.۵ درصد لینک های ساخته شده در نُه سال گذشته از بین رفته اند (Ahrefs)، پس کیفیت و مرتبط بودن لینک مهم تر از تعداد است.
مرحله ۷: گزارش گیری و تصمیم ماه بعد
گزارش خوب سه بخش دارد: چه کاری انجام شد، چه شاخصی تغییر کرد و ماه بعد چه کاری اولویت دارد. غلط رایج این است که گزارش فقط نمودار ترافیک باشد. اگر نمودار بالا رفته اما مشخص نیست کدام کار باعثش شده، ماه بعد نمی توانید تصمیم درست بگیرید. در گوگل، عددهایی مثل تعداد نمایش، تعداد کلیک، نرخ کلیک و میانگین جایگاه تعریف مشخصی دارند که سرچ کنسول خودش آن ها را توضیح می دهد؛ تفکیک این چهار عدد برای تحلیل درست ضروری است.
سه اشتباه در ترتیب مراحل که هزینه دوباره کاری می سازد
اشتباه اول: تولید محتوا قبل از تثبیت زیرساخت. وقتی ساختار آدرس یا نقشه صفحات درست نیست، محتوای تازه هم بعدا باید منتقل شود و هر انتقال یعنی از دست دادن بخشی از تاریخچه صفحه.
اشتباه دوم: انتخاب کلمه قبل از شناخت نیت. صفحه ای که برای کلمه «قیمت» نوشته شده اما ساختار مقاله آموزشی دارد، رتبه می گیرد و کلیک نمی گیرد. اصلاح این حالت در مرحله چهار اتفاق می افتد و اگر مرحله دو درست انجام شده باشد، اصلا به آن نمی رسید.
اشتباه سوم: گزارش بدون تصمیم. گزارش هایی که فقط برای اطلاع رسانی نوشته می شوند، بعد از سه ماه تبدیل به فایل های خوانده نشده می شوند. هر گزارش باید با یک لیست کار مشخص برای ماه بعد تمام شود، حتی اگر آن لیست کوتاه باشد.
سه آزمون برای اینکه بفهمید مراحل سئو سایت واقعا اجرا شده است
اجرای مراحل سئو سایت روی کاغذ ساده است، اما در عمل خیلی از پروژه ها به گزارش های تزئینی می رسند: نمودار بالا و پایین می شود، اما معلوم نیست کدام کار آن را بالا برده است. سه آزمون زیر در کمتر از ده دقیقه مشخص می کند کار واقعی انجام شده یا فقط جلسه برگزار شده است.
- آزمون خروجی: برای هر مرحله باید یک فایل قابل تحویل وجود داشته باشد؛ لیست خطاهای فنی، نقشه کلمات با نیت مشخص، فایل صفحه بازنویسی شده، تقویم محتوا و گزارش ماهانه. مرحله ای که خروجی ندارد، انجام نشده است.
- آزمون عدد: هر مرحله باید یک شاخص قابل مشاهده در سرچ کنسول یا ابزار تحلیل داشته باشد؛ مثل تعداد صفحه های ایندکس شده، تعداد صفحه هایی که به جایگاه پنج تا بیست رسیده اند، یا تعداد عبارت هایی که برای اولین بار نمایش گرفته اند.
- آزمون تصمیم: در پایان هر دور باید یک تصمیم ثبت شده وجود داشته باشد: چه کاری ادامه پیدا کند، چه کاری متوقف شود و ماه بعد چه چیزی اولویت دارد.
در آدیت های ما روی سایت هایی که پیش از این سئو کرده بودند، پرتکرارترین شکاف بین مرحله دو و مرحله چهار است: نقشه کلمات کلیدی وجود دارد اما با سرتیترهای واقعی صفحه ها هم خوان نیست و بخشی از صفحه های اولویت دار هیچ وقت نسخه دوم نگرفته اند. این حالت یعنی نقشه ساخته شده اما اجرا نشده است، و دقیقا همان جایی است که بودجه بدون بازگشت خرج می شود.
اما این را هم در نظر بگیرید: پاس شدن این سه آزمون تضمین کیفیت نیست. ممکن است همه خروجی ها موجود باشد و باز هم نیت کاربر درست درک نشده باشد. این آزمون ها کار انجام نشده را لو می دهند، نه کیفیت کار را؛ سنجش کیفیت به شاخص هایی نیاز دارد که در مرحله هفتم ساخته می شوند.
یک نکته هماهنگی هم اضافه کنیم: اگر سایت شما هم زمان در حال بازطراحی است، ترتیب مراحل سئو باید با فرآیند طراحی سایت هم راستا شود، وگرنه دو تیم روی یک صفحه کار می کنند و نتیجه همدیگر را خنثی می کنند.
در هر پروژه خدمات سئو حرفه ای، همین هفت مرحله با خروجی مشخص اجرا می شود و در پایان هر ماه گزارش شفاف تحویل داده می شود: چه کاری انجام شد، چه عددی تغییر کرد و ماه بعد چه چیزی اولویت دارد. این یعنی شما در جریان کار هستید، نه فقط منتظر نتیجه.
سوالات متداول درباره مراحل سئو سایت
یک دور کامل اجرای سئو چقدر طول می کشد؟
یک دور کامل معمولا بین چهار تا شش هفته طول می کشد، اما مراحل هم زمان پیش می روند. مثلا اصلاح فنی و بازنویسی صفحات می توانند موازی جلو بروند، در حالی که ساخت اعتبار و لینک سازی کار مستمر ماهانه است و هیچ وقت تمام نمی شود. به همین دلیل سئو را در چرخه های یک ماهه برنامه ریزی می کنند و در پایان هر چرخه، اولویت های ماه بعد بر اساس داده واقعی تعیین می شود.
آیا می شود بعضی مراحل را حذف کرد؟
حذف کامل هیچ مرحله ای توصیه نمی شود، اما ترتیب و شدت آن ها بر اساس وضعیت سایت تغییر می کند. سایتی که زیرساخت سالم و محتوای خوب دارد، بیشتر انرژی اش صرف مرحله چهار و شش می شود. سایتی که تازه راه افتاده، باید وقت بیشتری برای مرحله یک و دو بگذارد. چیزی که هیچ وقت نباید حذف شود مرحله یک و هفت است، چون بدون اندازه گیری و گزارش، بقیه کارها فقط حدس و گمان می شود.
اولویت بندی مراحل بر چه پایه ای انجام می شود؟
سه معیار ساده و کاربردی وجود دارد: اندازه اثر، سرعت رسیدن به نتیجه و هزینه اجرا. کاری که اثر زیاد، سرعت بالا و هزینه پایین دارد اول انجام می شود؛ مثل اصلاح عنوان و توضیحات صفحاتی که نمایش دارند اما کلیک نمی گیرند. کارهای سنگین مثل بازسازی ساختار سایت در اولویت بعدی قرار می گیرند. این ترتیب باعث می شود در ماه اول تغییری قابل مشاهده بسازید و انگیزه ادامه دادن حفظ شود.
تفاوت سئوی سایت جدید و سایت قدیمی در این مراحل چیست؟
در سایت جدید، تمرکز اولیه روی پیدا شدن، ایندکس شدن و ساختن ساختار درست است و مرحله بازنویسی صفحات تقریبا معنی ندارد. در سایت قدیمی، بخش بزرگی از کار روی تمیز کردن گذشته است: صفحات تکراری، محتوای قدیمی، لینک های شکسته و ساختار به هم ریخته. سایت قدیمی زودتر نتیجه می دهد چون سابقه و اعتبار دارد، اما اگر سال ها بدون نگهداری رها شده باشد، ابتدا باید بخشی از این بدهی فنی پرداخت شود.
چطور بفهمم تیم سئو مراحل را واقعا اجرا می کند؟
از خروجی ها بپرسید، نه از کارها. برای هر مرحله یک سند مشخص باید وجود داشته باشد: گزارش آدیت، فایل کلمات با نیت، گزارش رفع خطا، فهرست صفحات بازنویسی شده، محتوای منتشر شده و گزارش ماهانه. اگر این فایل ها وجود دارند، کار انجام شده است. اگر پاسخ ها کلی و شفاهی است و فقط نمودار ترافیک نشان داده می شود، احتمالا مراحل به صورت سیستماتیک اجرا نمی شوند.
نتیجه عملی این مقاله یک جمله است: سئو را به شکل چرخه ببینید، نه کمپین. هر ماه یک دور از هفت مرحله را کامل کنید و هر دور را با عدد ببندید. اگر می خواهید همین چرخه هفت مرحله ای روی سایت شما شروع شود و در پایان هر ماه خروجی مشخص تحویل بگیرید، می توانید خدمات سئو سایت باگ باز را ببینید.
افزودن به منابع ترجیحی گوگل
